Fit & Gezond

Altijd blijven spelen! Radmilo interviewt Ard Schenk

Fit & Gezond

Als langebaanschaatser werd Ard Schenk (1944) drie keer wereldkampioen allround bij de amateurs en één keer bij de profs. Hij won drie olympische gouden medailles en werd drie keer Europees kampioen. Maar hij kende ook een bourgondische fase. Aan Radmilo Soda vertelt hij over zijn leven, bewegen en gezond ouder worden. ‘Zorg dat je blijft spelen.’ 

Radmilo: Je hebt heel veel titels gewonnen met schaatsen. Ben je altijd een fanatieke sporter gebleven?

Ard: In 1973 ben ik gestopt met schaatsen. In de periode direct daarna heb ik een tijd gehad dat ik er een bourgondische leefstijl op na hield. Ik voetbalde, tenniste, fietste, kortom bewoog nog wel, maar doordat ik niet oplette werd ik veel te zwaar. Bij het hardlopen kreeg ik blessures rondom mijn gewrichten doordat ze te veel belast werden. Vervolgens ben ik beter op mijn voeding gaan letten. En nu sport ik nog altijd veel, ik wandel, fiets, zwem, ik doe van alles.

Radmilo: Naast profsporter werd je ook fysiotherapeut. Wat merkte je toen je met mensen ging werken?

Ard: Toen ik als fysiotherapeut aan de slag ging, merkte ik al snel dat de fysische apparaten waarmee gewerkt werd nauwelijks effect hadden. Ik ben vervolgens de opleidingen manuele therapie en orthopedische geneeskunde gaan doen om te leren hoe je erachter komt wat een lichaam daadwerkelijk mankeert. In het begin keek ik alleen naar die tenniselleboog en probeerde die te verhelpen. Maar als iemand blijft doen wat hij altijd deed, komt zo’n klacht vanzelf weer terug.

Ik zag als fysiotherapeut steeds meer mensen met lifestyle-klachten die te zwaar waren, te weinig bewogen en te veel stress hadden. Rugpijn is bijvoorbeeld een uiting daarvan. Een gemiddelde huisarts weet ook niet wat hij daarmee aan moet. Vaak komt er uit bewegingsonderzoek niet zoveel. Ik zeg dan: ‘luister eens, je bent 25 kilo te zwaar, probeer eerst eens meer te bewegen.’ Veel patiënten vonden dat gek, die verwachtten dat ik hen ging masseren, want ik was toch fysiotherapeut? Ik zette ze in mijn praktijk dan gewoon op een fiets naast iemand die bijvoorbeeld ook last van zijn rug had. Dat is een heel andere manier van behandelen. Het grappige is: mensen fietsen met elkaar, praten met elkaar, voelen zich lotgenoten en hebben het niet meer over die rug. De pijn verdwijnt naar de achtergrond en er komen allerlei nieuwe prikkels boven. Je lichaam gaat je dan al vrij snel belonen. 

 

Radmilo: Eet je nu zelf ook anders dan voorheen?

Ard: Ik eet nu gewoon wat ik lekker vind, maar mijn vrouw Carolien zorgt ervoor dat we allerlei verrukkelijke nieuwe dingen proberen. Andere gerechten, groenten, ingrediënten. Denk aan een schotel van zoete aardappel met spinazie, tonijn met voorjaarsgroenten, een risotto met bietjes, feta en munt, of iets met paddenstoelen. Die laatste zijn een goede vervanger voor vlees en bevatten veel eiwitten. Vlees eet ik nu matig, en veel meer vis. Ik profiteer van wat Carolien maakt. Op mijn gewicht hoef ik niet meer te letten, omdat mijn kok daar goed op let.

 

Radmilo: Je fietst zelf dagelijks. Hoe reageert je lichaam daarop?

Ard: Vlak na mijn herseninfarct twintig jaar geleden ging ik ’s middags twee uur slapen. Dat infarct was gewoon een signaal van mijn lichaam; ik was veel te druk en had te veel stress. Het jaar erna ging ik ook nog wel eens een uurtje slapen als ik behoorlijk getraind had. Maar als ik nu in de duinen heb gefietst met mijn maten neem ik een kop thee, lees ik nog wat, stap onder de douche en ga weer door. Ik luister goed naar mijn lichaam en ervaar wat ik ervan kan vragen. Ik merk echt wel dat ik wat gedaan heb, maar ik krijg juist energie van het trainen. 

 

Radmilo: Als je ouder wordt, gaat je lichaam elk jaar één procent aan spiermassa achteruit. Merk jij daar wat van?

Ard: Ik train twee keer in de week spierkracht, voornamelijk de grote spiergroepen. Daarnaast doe ik van alles, ik werk in de tuin, fiets, etc. Ik verdeel het wel en maak keuzes. Als ik urenlang in de tuin werk krijg ik ook last van mijn knieën. Dan denk ik: morgen weer een dag. Daarnaast moet je een basis hebben van spierkracht, dat kost moeite.

Naarmate je ouder wordt ga je ook meer voorovergebogen lopen. Ik moedig mensen aan om te proberen over grenzen te gaan: ga aan yoga doen, beweeg. Zwemmen is ook een heel goede manier van sporten als je ouder wordt. Ga niet overdreven rekken, wissel af wat je doet. Een ouder wordend mens gaat net als een hond of schaap in vaste paadjes lopen. Doe ook andere dingen, loop maar eens een keer achteruit en beleef de wereld op een totaal andere manier. Juist die coördinerende bewegingen zijn heel belangrijk als je ouder wordt.’

 

Radmilo: Als je kijkt naar jouw generatie, heb je dan nog tips?

Ard: Het Duits heeft daar een mooie uitdrukking voor: je bent de smid van je eigen geluk. Je kunt wel denken dat je goed moet zorgen voor een ander, maar begin nu maar eerst eens voor jezelf te zorgen. Veel ouderen laten hun geluk afhangen van het succes van hun kinderen en kleinkinderen. Of van dat dure huis of die mooie auto. Ze lopen zichzelf voorbij.

Ga gewoon terug naar jezelf. Gezondheid vinden veel mensen vanzelfsprekend, maar dat is toch het belangrijkste? Een mooi middel daarbij is spelen. De Ierse dichter George Bernard Shaw zei: ‘We stoppen niet met spelen omdat we ouder worden, we worden ouder omdat we stoppen met spelen.’ Het spel effect in je hoofd is het allerbelangrijkste. Een kind ziet iets en begint te spelen. Als je ouder wordt stop je daar onder invloed van de maatschappij mee. Dat je niet meer in de zandbak torentjes bouwt snap ik, maar er zijn zoveel mogelijkheden. Ga zelf eens op die grote schommel zitten. Stap eens voorzichtig op de trampoline van je kleinkinderen en kijk wat dat doet met je balans. Loop zijwaarts of achteruit, balanceer op één been terwijl je met iemand praat, loop eens door het mulle zand in plaats van het harde stuk op het strand. Het zijn kleine dingen, maar ze geven allerlei fantastische sensaties waarmee je jezelf enorm kunt prikkelen.’

Radmilo Soda en Voor de Dag slaan de handen ineen in een serie artikelen over gezond ouder worden. Het gehele interview is te lezen in het boek Seniority van Radmilo Soda. 

Auteur

Radmilo Soda

Radmilo Soda (Kroatië, 8 augustus 1972) is een bekende personal trainer. Hij ontwikkelde een methodiek waarin sport, voedingsadvies, fysiotherapie en coaching samenkomen in zijn sportstudio Soda Bodyfit in Amsterdam. Hij bracht in 2019 het boek Seniority uit, over fit en gezond oud worden.